Xuất khẩu thủy sản Hoa Kỳ gặp khó vì vướng thủ tục COA

Từ đầu năm 2026, nhiều doanh nghiệp thủy sản Việt Nam gặp trở ngại khi xin cấp giấy chứng nhận COA để xuất khẩu sang Hoa Kỳ. Việc triển khai chưa đồng bộ tại các địa phương khiến hàng loạt lô hàng bị chậm thông quan, buộc cơ quan quản lý phải vào cuộc tháo gỡ.

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), thời gian gần đây, việc cấp COA – giấy chứng nhận xác nhận lô hàng thủy sản không khai thác từ các nghề cá bị cấm theo Đạo luật Bảo vệ Thú biển Hoa Kỳ (MMPA) – đang phát sinh nhiều bất cập. Điều này khiến không ít lô hàng của doanh nghiệp Việt Nam không thể kịp thời thông quan vào thị trường Hoa Kỳ.

Sau khi tiếp nhận phản ánh từ doanh nghiệp, VASEP đã làm việc với Cục Thủy sản và Kiểm ngư để báo cáo tình hình và kiến nghị giải pháp. Trước thực trạng này, ngày 30/1/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành văn bản yêu cầu các địa phương tăng cường triển khai Thông tư 74/2025/TT-BNNMT về chứng nhận thủy sản xuất khẩu sang Hoa Kỳ.

Bộ cho biết, dù một số tỉnh, thành đã bắt đầu thực hiện cấp COA, song quá trình triển khai còn thiếu thống nhất, số lượng hồ sơ được xử lý vẫn thấp so với nhu cầu thực tế. Để tránh gián đoạn hoạt động xuất khẩu, Bộ đề nghị các địa phương sớm công bố thủ tục hành chính, quy trình xử lý hồ sơ và hoàn thành trước ngày 05/2/2026.

Cùng với đó, các tỉnh, thành cần tiếp nhận hồ sơ theo nhiều hình thức, không yêu cầu thêm giấy tờ ngoài quy định, đồng thời bố trí đủ nhân sự để giải quyết hồ sơ đúng thời hạn. Công tác tuyên truyền, phổ biến nội dung Thông tư 74 cũng được yêu cầu đẩy mạnh để doanh nghiệp nắm rõ quy trình thực hiện.

Theo VASEP, Thông tư 74 cho phép doanh nghiệp lựa chọn nộp hồ sơ trực tiếp, qua bưu chính hoặc trực tuyến. Tuy nhiên trên thực tế, nhiều nơi hiện chỉ tiếp nhận hồ sơ giấy tại bộ phận một cửa, khiến doanh nghiệp phải trực tiếp mang hồ sơ dày đến nộp, làm tăng chi phí và thời gian xử lý. Ngoài ra, một số chi cục chỉ bố trí một cán bộ tiếp nhận hồ sơ COA, trong khi mỗi doanh nghiệp thường phải nộp nhiều bộ hồ sơ cho các lô hàng khác nhau. Thậm chí, có địa phương còn yêu cầu bổ sung giấy tờ không nằm trong quy định hoặc áp dụng không thống nhất giữa các nơi.

Hệ quả là nhiều lô hàng đã đến Hoa Kỳ nhưng COA chưa kịp hoàn tất, khiến doanh nghiệp rơi vào thế bị động và khó kiểm soát tiến độ thông quan, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu thủy sản.